Home > Geschiedenis Noord-Beveland > 1940-1945
Voorlezen Tekstgrootte

1940-1945

Op Noord-Beveland merkten de inwoners in de begindagen van de oorlog nog niet veel van de bezetting. Na de capitulatie groeide al snel de wil om vanuit de gemeenschap iets tegen de Duitse bezetters te ondernemen. Eerst deed men dat als individu. Later ging men samenwerken: het verzet was geboren.
Door een Duitse V-1 werd in juni 1944 de woning en de schuur van de familie van Schaik aan de Oostdijk in Kortgene verwoest. Aan de Kaaidijk werden ook huizen vernield, waarbij meerdere doden en zwaargewonden vielen.

Verzet

Bekend voorbeeld van 'kleinschalig' verzet was het verzamelen van bonnen door een aantal inwoners van Wissenkerke om op die manier in voedsel voor de onderduikers te kunnen voorzien. Ook had bijna iedere gemeente zijn eigen nieuwsbulletin met berichten uit Londen. In Wissenkerke verscheen bijvoorbeeld dagelijks ‘Nieuws van den Dag’, later bekend onder ‘Radio Londen’. Kort voor de bevrijding werd in Wissenkerke ook een geheim zendtoestel bediend. Hierover zijn nog spannende verhalen bekend van ‘bijna’ ontdekking.

Afgezien van dit soort continu verzet, hebben de Noord-Bevelanders ook nog een massa-actie ondernomen. In mei 1943 staakten de Noord-Bevelanders vrijwel allemaal als reactie op de aankondiging dat de Nederlandse soldaten die krijgsgevangenen van de Duitsers waren, zouden worden weggevoerd. De Duitsers bestraften dit met de gevangenneming van drie burgers en de verplichte inlevering van alle radiotoestellen.

Bevrijding

In november 1944 werd Noord-Beveland bevrijd. Schouwen en Duiveland waren echter nog bezet. Noord-Beveland lag dus in de frontlinie en werd door de geallieerden als oorlogsgebied versterkt. Verscheidene oorlogshandelingen volgden nog; met name Colijnsplaat merkte hier het een en ander van. Zo vloog in de nacht van 17 op 18 januari 1945 een groot deel van de openbare lagere school in Colijnsplaat in de lucht, doordat de daar ingekwartierde soldaten slordig met het vuur omgegaan werd. Na de bevrijding van Nederland, keerde ook langzaam de rust terug op Noord-Beveland. In 1946 werden verkiezingen voor de gemeenteraden van Wissenkerke en Kortgene uitgeschreven en zo kwamen in september 1946 de op democratisch samengestelde nieuwe gemeenteraden ook op Noord-Beveland voor het eerst in vergadering bijeen.

Klokken van Noord-Beveland

Na de bevrijding keerde één van de weggesleepte klokken naar Noord-Beveland terug: de klok ‘Suzanne’ van de toren van Kortgene. Deze klok, hoewel ooit zelf verkregen door een ‘strooptocht’, was daarmee weer thuis.

De klok van Colijnsplaat kwam helaas niet terug. De familie Polak uit Middelburg, die in Colijnsplaat twee jaar veilig ondergedoken zat, heeft uit dankbaarheid voor de genoten gastvrijheid een nieuwe klok aan Colijnsplaat geschonken.

De Wissenkerkse bevolking heeft de gemeente in 1949 een nieuwe klok geschonken.

Bronnen

  • Nic. J. Karhof, Noord-Beveland in bezettingstijd
  • Fotograaf: J.A. Pouwer, Colijnsplaat (30 juni 1944)
  • Historisch Archief gemeente Noord-Beveland

Contact

Gemeentehuis

Voorstraat 31, 4491 EV Wissenkerke
Tel.: 14 0113
E-mail: info@noord-beveland.nl

Postadres

Postbus 3, 4490 AA Wissenkerke

Meer contactinformatie en openingstijden

Volg de gemeente Noord-Beveland:

Twitter  Facebook